Over Jodensavanne
Jodensavanne ligt op een hoogte aan de Surinamerivier, midden in het bos van het district Para. Er woont niemand meer. Wat er staat zijn ruïnes, grafstenen en de contouren van een nederzetting die hier drie eeuwen geleden een eigen wereld vormde. Sinds 2023 staat de plek op de Werelderfgoedlijst van Unesco, samen met de oudere begraafplaats aan de Cassiporakreek.
Een eigen nederzetting
Sefardische joden, gevlucht voor de vervolging in Spanje en Portugal en later uit Brazilië, kregen in Suriname rechten die ze nergens anders in de toenmalige Joodse wereld hadden: ze mochten hun eigen bestuur voeren, eigen rechtspraak houden en hun godsdienst openlijk uitoefenen. Vanaf de jaren 1650 vestigden ze zich bij de Cassiporakreek, en enkele decennia later verhuisde de gemeenschap naar de hoogte aan de rivier die Jodensavanne werd.
De synagoge
Het belangrijkste gebouw was de synagoge Beracha ve Shalom, zegen en vrede, gebouwd in de jaren 1680. Het wordt gezien als de eerste architectonisch belangwekkende synagoge van Amerika. De muren staan er nog, zonder dak, met het bos eromheen. Je loopt er tussen de stenen door terwijl de gids vertelt hoe de gemeenschap hier leefde.
Wat er ook bij hoort
De rijkdom van Jodensavanne kwam van suikerplantages, en dat werk werd gedaan door tot slaaf gemaakte Afrikanen. Rond 1700 woonden er enkele honderden planters en duizenden tot slaaf gemaakte mensen. Die twee verhalen horen bij dezelfde plek: een gemeenschap die zelf op de vlucht was voor vervolging en tegelijk anderen tot eigendom maakte. Een goede rondleiding laat beide kanten zien.
De begraafplaatsen en het cordonpad
Op het terrein liggen oude begraafplaatsen met zerken waarop Hebreeuwse en Portugese teksten staan, sommige met afbeeldingen erin gehakt. Vlakbij loopt het cordonpad, een militaire verdedigingslinie die de kolonie moest beschermen tegen aanvallen vanuit het binnenland. Ook is er een oude waterbron waaraan een geneeskrachtige werking werd toegeschreven.
Het einde
In de achttiende eeuw liep de nederzetting terug: de suikerprijzen daalden, er waren aanvallen en branden, en de gemeenschap trok naar Paramaribo. Rond 1832 was Jodensavanne verlaten. Het bos nam het over, en pas in de twintigste eeuw is het terrein weer vrijgemaakt en onderzocht.
Combineren
De tour gaat op de terugweg langs een inheems dorp, de waterkant van Domburg en de raffinaderij van Staatsolie. In dezelfde streek liggen Parabello en de kreken van Para. Meer over het plantageverleden lees je bij plantages in Suriname.
De dagtour vertrekt om 9.00 uur en combineert de savanne met een inheems dorp, Domburg en de raffinaderij.
Jodensavanne zit niet in onze vaste rondreizen. We bouwen het in bij een route op maat, meestal in de eerste dagen rond Paramaribo.
Wil je alle routes vergelijken? Bekijk dan onze rondreizen door Suriname
Jodensavanne bezoeken met een gids?
De dagtour vertrekt om 9.00 uur uit Paramaribo. Vertel ons met hoeveel personen je komt, dan kijken we naar de vertrekdata.
Praktisch
Zo kom je er
De dagtour vertrekt om 9.00 uur vanuit Paramaribo en rijdt via Paranam het district Para in. Aan het eind van de middag ben je terug. Vervoer, gids en lunch zijn inbegrepen.
Bekijk de tourOp het terrein
Je loopt over onverhard terrein tussen ruïnes en grafstenen. Draag dichte schoenen en neem muggenspray mee; het bos staat er dicht omheen. Vermijd zwarte kleding, daar komen muggen op af.
Met respect
De begraafplaatsen zijn nog steeds begraafplaatsen. Loop niet over de zerken en volg de aanwijzingen van de gids en de beheerders van de site.
Staat jouw vraag hier niet tussen? Op onze uitgebreide FAQ-pagina over rondreizen door Suriname beantwoorden we nog veel meer vragen over routes, reistijd, kosten, veiligheid, reizen met kinderen en maatwerk.